Największym pozytywnym wykazem ocenionych substancji jest unijny wykaz regulacji w sprawie tworzyw sztucznych. Dlatego w przypadku wszystkich materiałów mających kontakt z żywnością, dla których nie istnieją konkretne środki, należy odnieść się do unijnego wykazu. Jeśli nie zawiera on określonych substancji, ponieważ nie są one używane z tworzywami sztucznymi, trzeba będzie sprawdzić krajowe przepisy lub przeprowadzić własną ocenę toksykologiczną. W przypadku papieru i tektury często stosuje się niemiecką rekomendację BfR nr 36. Dla folii z tworzyw sztucznych można zastosować regulacje dotyczące tworzyw sztucznych, a dla celulozy można posłużyć się dyrektywą w sprawie materiałów i wyrobów wykonanych z folii z regenerowanej celulozy.
Należymy do europejskiego stowarzyszenia przemysłu klejów i uszczelniaczy FEICA, więc jesteśmy stale informowani o kwestiach legislacyjnych. Możemy wpływać na kształt projektów przyszłych aktów prawnych i omawiać nowe przepisy dotyczące przenoszenia naszych produktów do żywności. Kliknij tutaj, aby uzyskać więcej informacji na temat stowarzyszenia FEICA.
Głównym zamysłem rozporządzenia REACH jest ustalenie bezpiecznych poziomów kontaktu dla pracowników i ogółu społeczeństwa. W tym względzie badania toksykologiczne muszą odzwierciedlać główną drogę narażenia. W rzeczywistości często bywa, że droga doustna nie jest najistotniejsza. Jednak — co do zasady — często możemy opierać się na danych pochodzących z badań nad wziewaniem i kontaktem ze skórą. Wynika to z faktu, że w przypadku kontaktu z żywnością najważniejszym aspektem jest dawka, którą staje się dostępna systemicznie po przyjęciu substancji drogą doustną. Jeśli dysponujemy danymi z badań nad wziewaniem lub kontaktem ze skórą, możemy się nimi posłużyć, o ile dysponujemy również na przykład danymi toksykokinetycznymi ukazującymi ilość substancji, jaka staje się dostępna systemicznie (np. w wyniku wniknięcia przez skórę). Jeśli nie ma dostępnych badań toksykokinetycznych, wciąż możemy pracować na danych, ale musimy uwzględnić tę niepewność poprzez wprowadzenie dodatkowych czynników bezpieczeństwa.
W prawodawstwie europejskim nie rozróżnia się bezpośredniego i pośredniego kontaktu z żywnością. Kontakt z żywnością jest dozwolony pod warunkiem przestrzegania ustalonych limitów. Jeśli limit migracji danej substancji zostanie przekroczony, konieczne jest zmodyfikowanie obszaru kontaktu.
Po przeprowadzeniu oceny produktu pod kątem kontaktu z żywnością blokujemy jego formułę. W przypadku pojawienia się nowych informacji o surowcach, modyfikacji formuły lub zmiany przepisów przeprowadzamy natomiast ponowną ocenę.
Firmy pakujące żywność i napoje potrzebują naszego oświadczenia w sprawie kontaktu z żywnością, aby dysponować „wystarczającymi informacjami” w łańcuchu dostaw do przeprowadzenia własnej oceny ryzyka swoich produktów. Bez wyniku naszej oceny ryzyka nie są w stanie wypełnić swoich obowiązków. Dowiedz się więcej z naszego artykułu na temat oświadczeń w sprawie kontaktu z żywnością.
Wszyscy uczestnicy łańcucha dostaw muszą wymieniać się informacjami, by usprawnić ocenę ryzyka. Im sprawniejszy jest przepływ informacji, tym lepsza będzie ocena ryzyka produktu końcowego. Wytyczne UE dotyczące informacji w łańcuchu dostaw określają role i obowiązki wszystkich jego członków.
Zasadniczo migrację uważa się za proces dyfuzji, na który największy wpływ mają czas kontaktu, temperatura kontaktu, właściwości chemiczne związków i wielkość cząsteczek. Uznaje się, że cząsteczki o masie cząsteczkowej powyżej 1000 Da nie przyczyniają się do migracji.
Za barierę absolutną uznaje się folie metalowe, np. z aluminium i innych materiałów, takich jak szkło. Aluminium nie jest jednak odpowiednie do bezpośredniego kontaktu z kwaśnymi produktami spożywczymi, ponieważ uległoby korozji. Ponadto uszkodzenia folii metalowej (np. dziurki) mogą prowadzić do migracji. Można to zaobserwować szczególnie przy foliach metalizowanych. Na bariery funkcjonalne, takie jak grube warstwy PET, wpływają warunki użytkowania i okres przydatności pakowanych produktów spożywczych. Materiały takie jak EVOH mają dobre właściwości jako bariery, które jednak ulegają znacznemu pogorszeniu pod wpływem wilgoci.
Z punktu widzenia toksykologicznego nie ma szczególnych obaw dotyczących substancji z limitem wykrywalności (LoD) poniżej 0,01 ppb. Dotyczy to nawet substancji niebezpiecznych (z wyjątkiem substancji o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub szkodliwym na rozrodczość) – nie jest spodziewane istotne zagrożenie dla zdrowia.
Butelki są etykietowane po napełnieniu i zakapslowaniu. Bezpośredni kontakt kleju z zawartością butelki jest więc niemożliwy, zwłaszcza że ścianki ze szkła i tworzywa PET tworzą pełną barierę. Istnieje natomiast możliwość pośredniego kontaktu w sytuacji, gdy kapsle są pokryte folią aluminiową, ponieważ napój może mieć styczność z zerwaną folią przy nalewaniu z butelki. Zwykle można tego uniknąć, pozostawiając folię aluminiową, która ma zakrywać kapsel, bez kleju. W każdym razie firmy produkujące napoje potrzebują naszych oświadczeń w sprawie kontaktu z żywnością, aby dysponować „wystarczającymi informacjami” w łańcuchu dostaw do przeprowadzenia własnych ocen ryzyka swoich produktów. Bez wyników naszej oceny ryzyka nie są w stanie wypełnić swoich obowiązków. Dowiedz się więcej z naszego artykułu na temat oświadczeń w sprawie kontaktu z żywnością.
Produkty należy testować przy każdej istotnej zmianie składu lub zastosowania materiału opakowaniowego.
Ocena ryzyka dla zdrowia ludzi jest zawsze złożonym procesem. Naturalnie powinna być zgodna z podstawowymi zasadami oceny ryzyka toksykologicznego. Niestety nie zawsze można przedstawić ogólne wytyczne. Są one uzależnione od konkretnego przypadku. Przeprowadzenie oceny ryzyka bez znajomości toksykologii z pewnością będzie trudne. Jeśli firma nie zatrudnia żadnego toksykologa, zalecamy współpracę z konsultantami. Oczywiście, jeśli dana substancja jest związana z klejem Henkel, zachęcamy do kontaktu w celu uzyskania wsparcia.
Zasadniczo to firma wprowadzająca na rynek produkt zawierający materiały przeznaczone do kontaktu z żywnością odpowiada za przestrzeganie stosownych przepisów prawa i musi upewnić się, że materiały nie stwarzają żadnego zagrożenia dla zdrowia. Obejmuje to również ocenę substancji dodanych w sposób niezamierzony (NIAS). Naturalnie, przeprowadzenie oceny jest możliwe tylko wtedy, gdy wiemy, że dana substancja jest obecna w materiale. Dlatego należy znać substancje NIAS odnoszące się do materiału. Nie mamy wiedzy na temat wymogu przeprowadzania własnych analiz mających na celu ustalenie substancji NIAS. W związku z tym można również polegać na certyfikatach dostawców. Mogą jednak wystąpić pewne kwestie prawne związane z potencjalną odpowiedzialnością, jeśli okaże się, że dostawca nie złożył poprawnej deklaracji, nawet jeśli wynikało to z braku wystarczających informacji. Zalecamy podejmowanie decyzji w tej sprawie indywidualnie dla każdego przypadku, zależnie od relacji z dostawcą i poziomu zaufania wobec dostawcy. Pomocne mogą być również okresowe kontrole analityczne. Więcej informacji można znaleźć w naszym artykule pt. Używanie bezpiecznych dla żywności materiałów w opakowaniach.
Zasadniczo to firma wprowadzająca na rynek materiały przeznaczone do kontaktu z żywnością odpowiada za przestrzeganie stosownych przepisów prawa i musi upewnić się, że materiały nie stwarzają żadnego zagrożenia dla zdrowia. Obejmuje to również ocenę substancji dodanych w sposób niezamierzony (NIAS).
Na właściwości organoleptyczne produktów spożywczych może wpływać wiele substancji chemicznych. Wszystko zależy od rodzaju żywności.
Im więcej informacji na temat wszystkich wykorzystanych surowców jest dostępnych (z uwzględnieniem oświadczeń w sprawie statusu kontaktu z żywnością czy specyfikacji produktów ubocznych lub zanieczyszczeń), tym szybciej można przeprowadzić ocenę. Określenie ogólnych ram czasowych jest niemożliwe. Na przykład: jeśli potrzebne są oceny toksykologiczne, ale w dokumentacji nie można znaleźć danych toksykologicznych, konieczne może być przeprowadzenie czasochłonnych badań.
Wszystko zależy od interakcji płynu modelowego imitującego żywność z materiałem opakowaniowym i jego składnikami. Przykładowo płyny modelowe imitujące żywność kwaśną, takie jak 3% roztwór kwasu octowego, mają tendencję do protonowania amin, przez co stają się one bardziej rozpuszczalne w wodnym płynie modelowym. Rozpuszczalniki (organiczne) o wysokiej zawartości etanolu mają natomiast tendencję do łatwego rozpuszczania związków lipofilowych.
W Europie nasi dostawcy surowców podpisują zobowiązanie do informowania nas o wszelkich zmianach dotyczących surowców (substancji konserwujących, stabilizatorów itp.). W przypadku zmian dokonujemy przeglądu naszej oceny ryzyka i aktualizujemy oświadczenie, by klienci mogli uzupełnić swoją ocenę.
Po przeprowadzeniu oceny produktu pod kątem kontaktu z żywnością blokujemy jego formułę. W przypadku pojawienia się nowych informacji o surowcach, modyfikacji formuły lub zmiany przepisów przeprowadzamy natomiast ponowną ocenę.
Do wykrywania pierwszorzędowych amin aromatycznych (PAA) w laminatach używanych do pakowania żywności wykorzystuje się dwie techniki: fotometryczną i HPLC. Metodę fotometryczną określa się mianem BfR, ponieważ została opisana przez niemiecki instytut Bundesinstitut für Risikobewertung (w skrócie: BfR). Jest to szybka i przystępna cenowo metoda przesiewowa, ale jest obciążona ryzykiem uzyskania fałszywie dodatnich wyników. Ma ograniczoną czułość i nie pozwala odróżniać PAA, tzn. zwraca sumę wszystkich PAA. Jeśli wyniki metody fotometrycznej wydają się niewiarygodne, można skorzystać z metody HPLC. Akronim HPLC powstał od słów „high-performance liquid chromatography” w języku angielskim i oznacza wysokosprawną chromatografię cieczową. Ta technika odznacza się doskonałą czułością, nie wiąże się z prawie żadnymi zakłóceniami i pozwala rozpoznać różne PAA.
Przygotowanie próbek pod kątem obu technik przebiega identycznie: pierwszorzędowe aminy aromatyczne (PAA) są ekstrahowane ze świeżo wyprodukowanego laminatu za pomocą 3% roztworu kwasu octowego. Na tym kończą się podobieństwa. W przypadku metody BfR aminom nadaje się kolor fioletowy, a kalibracja przebiega przy użyciu aminy odniesienia: chlorowodorku aniliny. W ten sposób otrzymuje się kolor referencyjny. Aminy powstające podczas reakcji utwardzania systemu poliuretanowego to izomery MDA i TDA, które reagują inaczej na zabarwienie. Jeden z tych izomerów ma współczynnik reakcji wynoszący około 20% w porównaniu z chlorowodorkiem aniliny. Limit 10 ppb pochodzi z przepisów UE. Test fotometryczny nie umożliwia rozróżnienia PAA. Dlatego należy założyć, że amina o najniższym współczynniku reakcji to ta zawarta w laminacie. Należy zatem pomnożyć wartość przez 5, aby mieć pewność, że jest niższa od 10 ppb. Metoda HPLC jest dokładna i podany limit 10 ppb można przyjąć jako limit wykrywalności. Limit wykrywalności dla pojedynczej PAA wynosi 1,5 ppb.
Czy układów aromatycznych SF można używać do zastosowań obejmujących retortowanie? Tak, ale w pewnym granicach. W wysokich temperaturach w pełni utwardzone aromatyczne kleje PU mogą ulegać rozkładowi i wejść z powrotem w reakcję z materiałami wyjściowymi: OH i NCO. Zyskuje to krytyczne znaczenie, gdy pojawia się coś niebezpiecznego lub nawet toksycznego, co jest na tyle małe, że może przedostać się do żywności. Gdy nowo powstały (aromatyczny) izocyjanian spotka się z cząsteczką wody, w wyniku reakcji powstaje amina aromatyczna, mogąca mieć działanie rakotwórcze. > Aromatycznych poliuretanów nie należy używać w zastosowaniach wymagających wysokiej temperatury retortowania. Bezpieczniejszym wyborem są układy alifatyczne. > Ewentualnie można ograniczyć temperaturę do około 121°C: do tej granicy można bezpiecznie używać specjalnie opracowanych układów aromatycznych.
Niekoniecznie. Jeśli w następstwie retortowania PAA są sprawdzane fotometrem, a wartości są poniżej 2 ppb, laminat spełnia wymagania dotyczące kontaktu z żywnością. Dopiero w przypadku wartości powyżej 2 ppb nie jest jasne, czy są one prawdziwe, czy też fałszywie dodatnie (może to być spowodowane np. przez dodatki do folii CPP).
Poliamid przyciąga i zatrzymuje wodę wewnątrz swojej struktury. Jest swego rodzajem buforem wodnym. Po nałożeniu kleju PU na folię nylonową folia PA i klej PU konkurują o wodę. Bez wystarczającej ilości wody PU nie może ulec całkowitemu utwardzeniu, więc jeśli dostęp do wody jest utrudniony, proces będzie trwał dłużej.
Triacetyna jest dopuszczona jako dodatek do żywności zgodnie z Rozporządzeniem (UE) nr 1129/2011. Dotyczy to jednak tylko wykorzystania w gumie do żucia. W przypadku wszystkich innych produktów spożywczych musimy zastosować wartość SML (limit migracji specyficznej) z Rozporządzenia w sprawie materiałów i wyrobów z tworzyw sztucznych przeznaczonych do kontaktu z żywnością. Triacetyna jest wymieniona w Rozporządzeniu pod numerem FCM 40 i nie ma konkretnej wartości SML. W takiej sytuacji substancja jest dopuszczona do migracji do produktów spożywczych do wartości OML (limit migracji globalnej) wynoszącej 60 mg/kg.
Zawartość plastyfikatorów w składzie produktu mieści się w granicach kilku procent, ale jest to wartość za wysoka, aby można było przeprowadzić obliczenia dla najgorszego scenariusza. A ponieważ powszechnie wiadomo, że plastyfikatory mogą szybko i kompletnie migrować do produktów spożywczych, w przypadku stosowania klejów zawierających plastyfikatory konieczne jest przeprowadzenie badań migracji.
Zarejestruj się, aby uzyskać łatwy dostęp do naszych specjalistycznych zasobów
Zarejestruj się i zapisz swoje dane, aby uzyskać dostęp do wszystkich naszych informacji w dowolnej chwili.
Nasze centrum pomocy technicznej i eksperci są gotowi pomóc w znalezieniu rozwiązań spełniających potrzeby Twojej firmy.